Kosmetyki wegańskie - jak je rozpoznać, zalety i wady

Jeśli cenimy sobie produkty naturalne, ekologiczne i o dobrym składzie, to prędzej czy później trafimy też na tematykę kosmetyków wege - i tu zapewne pojawiają się pytania. Jaki wybrać balsam lub szampon, wegański czy wegetariański? Czym się różnią? Gdzie ich szukać i czym się kierować przy ich zakupie? Zapraszamy do lektury!

Wegetarianizm i weganizm to trendy coraz popularniejsze na całym świecie, kojarzące się przede wszystkim ze nie spożywaniem mięsa (wegetarianizm) lub całkowitą rezygnacją z produktów odzwierzęcych, takich jak mleko, sery, jaja czy miód (weganizm). Prawie każda dobra restauracja ma już w menu pozycje dla wegetarian, a coraz częściej także dla wegan, powstaje też coraz więcej lokali specjalizujących się wyłącznie w takiej kuchni. Część osób idzie o krok dalej, stając się wege lub wegan również w kwestiach wyboru kosmetyków i artykułów do pielęgnacji ciała.

Kosmetyki wegetariańskie a wegańskie - jaka jest różnica?

Pomiędzy tymi dwoma rodzajami kosmetyków istnieje niewielka, ale znacząca różnica.

Nie każdy o tym wie, ale w skład popularnych kosmetyków, takich jak kremy, balsamy czy szampony do włosów, często wchodzą substancje pochodzenia zwierzęcego - sprawiają, że produkt dobrze się wchłania, polepszają konsystencję i zapach, nawilżają skórę i poprawiają jej kondycję.

Jeśli chodzi o kosmetyki wegetariańskie, to nie mogą one zawierać składników, które pozyskuje się bezpośrednio z ciał zwierząt, czyli skóry, tłuszczu czy kości. Z kolei wegańskie kosmetyki nie mogą zawierać również składników i produktów, które w jakikolwiek sposób są wytwarzane przez zwierzęta, a więc takich jak lanolina, miód czy mleko. Przykładowo, balsam do ciała z proteinami mlecznymi lub miodem może być określany jako wegetariański, ale w żadnym wypadku nie może być produktem wegańskim.

Większość kosmetyków wegańskich nie jest testowana na zwierzętach i nie zawiera również żadnych składników testowanych w taki sposób, czyli jest cruelty-free. Ich produkcja nie przyczynia się zatem w żaden sposób do cierpienia zwierząt.

Jakie składniki nie mogą znaleźć się w kosmetykach wegańskich?

Jeśli zależy nam na znalezieniu prawdziwie wegańskiego produktu, to warto poznać składniki pochodzenia zwierzęcego, które najczęściej pojawiają się w składach kosmetyków i produktów do pielęgnacji.

  • Kolagen – najczęściej występujące w organizmach ssaków białko, element tkanki łącznej. Odpowiada za elastyczność, napięcie i wytrzymałość skóry, stawów i naczyń krwionośnych, tworzy również ścięgna oraz kości. Dlatego też substancja ta znalazła zastosowanie w przemyśle kosmetycznym i medycynie. Kolagen pochodzenia zwierzęcego pochodzi najczęściej ze skóry, ścięgień i kości świńskich. Mozna go znaleźć w kremach, balsamach i wszelkich kosmetykach odmładzających. Elastyna - białko pochodzenia zwierzęcego, występuje wraz z kolagenem i ma podobne działanie - odpowiada za napięcie i elastyczność skóry. Elastyna dodawana do kosmetyków może być pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Elastyna odzwierzęca najczęściej pochodzi z tkanek krowich oraz ptasich. Spotyka się ją się w kremach i balsamach nawilżających, ponieważ bardzo dobrze wiąże i zatrzymuje wodę. .

  • Keratyna – podstawowe białko włókienkowe, wytwarzane przez komórki naskórka ssaków. Zbudowany są z niej paznokcie, kopyta czy włosy, a skutkiem jej niedoboru jest ich łamliwość i kruchość. Keratyna często bywa składnikiem preparatów do pielęgnacji włosów i paznokci. Ekstrakty keratynowe najczęściej uzyskuje się z wełny owczej, piór i rogów. Keratyna pochodzenia zwierzęcego działa ochronnie i wzmacniająco na włosy oraz paznokcie.

  • Piżmo - substancja zapachowa uzyskiwana z gruczołów piżmaka lub piżmowca. Piżmo dodawane jest do perfum w celu ich utrwalenia. Pozyskuje się je albo na w trakcie operacji, bez mordowania dzikich zwierząt bądź ze zwierząt hodowlanych.

  • Cywet lub cybet - to gęsta wydzielina gruczołów cywety afrykańskiej - niewielkiego ssaka spokrewnionego z kotami. Używana jest przede wszystkim jako utrwalacz innych zapachów w produkcji perfum. Gruczoły cywet, podobnie jak w przypadku piżmowców można usunąć operacyjnie, jednak niestety najczęściej zwierzęta są w tym celu hodowane i zabijane.

  • Ambra - wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota, o konsystencji wosku. Unosi się na powierzchni wody i następnie jest wyrzucana na brzeg oceanów. Macerowana w roztworze alkoholu nabiera nowej, zmysłowej woni. Dzięki temu jest doskonałym wzmacniaczem innych zapachów, wykorzystywanym w przemyśle perfumeryjnym. Ponieważ kaszaloty są pod ścisłą ochroną, w wielu krajach jej stosowanie zostało zakazane.

  • Witamina A – może pochodzić z ryb, najczęściej z rekina lub dorsza atlantyckiego, wtedy występuje pod nazwą retinolu. Występuje również w wersji roślinnej (beta-karoten), jednak w kosmetologii częściej spotyka się wersję pochodzenia zwierzęcego. Ma wszechstronne działanie pielęgnacyjne i przeciwstarzeniowe, stosuje się ją również w leczeniu trądziku

  • Chitozan – pochodna chityny, będącej głównym składnikiem pancerzy owadów i skorupiaków. Ma silne właściwości nawilżające i przeciwzapalne, dlatego używany jest do produkcji kosmetyków pielęgnacyjnych. Preparaty z chitozanem tworzą na skórze delikatny film ochronny, który zabezpiecza przed działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych, a także zatrzymuje wodę w skórze.

  • Miód, wosk i pyłek pszczeli - mają działanie regeneracyjne, odżywcze i przeciwzapalne. Dodawane do kosmetyków, zwłaszcza regenerujących balsamów, kremów do rąk i twarzy i kosmetyków do włosów.

  • Kawior, czyli rybia ikra. Występuje w kosmetyków odmładzających, głównie w kremach, ale również w szamponach i odżywkach do włosów.

  • Lanolina - wosk zwierzęcy, który wchodzi w skład wielu maści, kremów i balsamów. Produkowany jest przez gruczoły łojowe m.in. owiec, wielbłądów i lam. Uzyskuje się ją najczęściej w wyniku obróbki chemicznej i termicznej z owczej wełny. Lanolina natłuszcza i chroni skórę i dobrze się wchłania.

  • Kwas stearynowy – nasycony kwas tłuszczowy, otrzymuje się go w wyniku hydrolizy tłuszczów zwierzęcych. W kosmetykach pełni funkcję emulgatora i stabilizatora, możemy go znaleźć w mydłach czy balsamach.

  • Jedwab – włókno białkowe pochodzenia zwierzęcego, uzyskiwane w wyniku zanurzania larw jedwabników w gorącej wodzie. Proteiny jedwabiu stosowane są w kosmetykach do włosów, kremach i balsamach.

Jak rozpoznać, że kosmetyk jest wegański?

Aby mieć pewność, że kosmetyk nie zawiera substancji odzwierzęcych, warto upewnić się, że posiada stosowny certyfikat. Najbardziej znane międzynarodowe certyfikaty dla kosmetyków wegańskich to:

  • Vegan Trademark - przyznaje go od 1990 roku brytyjskie Vegan Society (Stowarzyszenie Wegańskie). Co ciekawe, jednym z kryteriów tego certyfikatu jest zakaz przeprowadzania testów na zwierzętach, zatem można go traktować również jako certyfikat cruelty-free. Vegan Society nie certyfikuje całych firm, ale tylko poszczególne produkty. Licencja na znak Vegan Trademark przyznawana jest na 12 lub 24 miesiące. Proces certyfikacji i kontroli przeprowadzany jest centralnie w Wielkiej Brytanii.

Źródło: https://www.vegansociety.com/

  • V-Label – przyznaje go European Vegetarian Union z siedzibą w Szwajcarii. W przeciwieństwie do Vegan Society, EVU ma swoje przedstawicielstwa w wielu krajach na całym świecie, także w Polsce (od 2016 roku). Certyfikat przyznawany jest dla produktów spożywczych, kosmetyków, usług oraz punktów gastronomicznych. Wymagania do uzyskania V-Label to zakaz stosowania GMO, analiza składników roślinnych od momentu zbioru oraz zakaz testowania na zwierzętach (cruelty-free, podobnie jak Vegan Trademark). Certyfikat przyznawany jest na 1 rok.

Źródło: https://www.v-label.eu/en

  • Znak V - certyfikat przyznawany przez Fundację VIVA! – charytatywną organizację broniącą praw zwierząt. Przyznawany jest na 1 rok dla produktów, a warunkami jego uzyskania są brak składników odzwierzęcych w wyrobach i w procesach produkcyjnych, brak testowania na zwierzętach (cruelty-free) oraz brak oleju palmowego w składzie wyrobów.

Źródło: https://znakv.pl/

Autor zespół Zieleo